Réo rắt suối đưa quanh.
Ven bờ, ngọn núi xanh,
Nhịp cầu xa nho nhỏ.
Cảnh đẹp gần như tranh.

Suối Yến uốn lượn trong sương mùa thu, lẽ ra phải là hình ảnh đẹp gần như tranh như cô bé 15 tuổi của Nguyễn Nhược Pháp đã tả như trong bài thơ, nhưng có lẽ tôi chọn lựa sai thời điểm để thăm chùa Hương. lẫn trong những nhịp cầu nho nhò, cảnh cũng rất êm đềm như tranh, nhưng tranh thì không có tiếng động của máy nạo vét bùn khơi dòng suối chuẩn bị cho mùa hội sắp đến.

Suốt dọc đoạn suối Yến từ Bến Đục dẫn vào đến bến lên chùa Hương có 2 cô gái (hình cuối của post trên) chèo theo chiếc thuyền nhỏ chở hai vợ chồng tôi và 2 người khách du lịch Mỹ cùng cặp vợ chồng gốc Ấn đến từ Mã Lai. Hai cô dẫn giải những cảnh đẹp dọc đường cho khách trên thuyền - bằng tiếng Việt, dĩ nhiên - Vì nghe hiểu, nên hầu như hai cô hướng dẫn riêng cho hai vợ chồng:

Sau núi Oản, Gà, Xôi,
Bao nhiêu là khỉ ngồị
Tới núi con voi phục,
Có đủ cả đầu đuôi.

Có ngọn núi, thay vì quay đầu chầu vào hướng chùa Hương, lại "cứng đầu" quay ngược lại, và 2 cô chỉ cho biết ngọn núi bị trảm đầu để trừng phạt tội ngoan cố này. Công tâm mà nói, có được người địa phương giải thích thì các tích truyền và các ngọn núi chung quanh cũng dể thấm nhận hơn!

Chùa lấp sau rừng cây,
(Thuyền ta đi một ngày)
Lên cửa chùa em thấy
Hơn một trăm ăn mày.

May quá, tuy thuyền chèo chứ không phải thuyền máy mà chỉ khoảng gần 1 giờ đã đến bến lên chùa. Dọc hai bên đường nhiều hàng quán bày bán hương đèn (quên nói là khi bắt đầu vào thị trấn địa phận quanh chùa Hương đã thấy rất nhiều gian lều trương bảng "Nơi đây có đổi tiền lẻ" - chưa hiểu đổi tiền lẻ để làm gì!) nhưng điều làm chúng tôi sốc nhất là nơi thanh tịnh lại có những quán bán thịt rừng các loại! Thôi mình cứ nhắm mắt mà đi tới!